NGÂN HÀNG KHÔNG LÀM KHÓ – HỌ CHỈ ĐANG THIẾU DỮ LIỆU ĐỂ TIN
Nhiều chủ doanh nghiệp thường thắc mắc: Các ngân hàng lớn như đều đã có “Khung tín dụng xanh”, nhưng sao đi vay vốn xanh vẫn khó, và hầu như vẫn phải quay về bài toán tài sản đảm bảo? Xung quanh câu chuyện này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi trực diện với ông Phạm Quốc Hưng – Tổng Giám đốc VietESG.
PV: Thưa ông Phạm Quốc Hưng, nhiều chủ doanh nghiệp đang khó khăn vì ngân hàng nói có chính sách ưu đãi cho tín dụng xanh, nhưng thực tế đi vay vẫn thấy đòi tài sản thế chấp như bình thường. Phải chăng các “khung tín dụng xanh” mới chỉ nằm trên giấy?
Ông Phạm Quốc Hưng: Không hẳn là trên giấy đâu. Việc các ngân hàng lớn chủ động ban hành Khung tín dụng xanh là một bước tiến rất đáng ghi nhận, cho thấy hệ thống tài chính đang bắt nhịp rất nhanh.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Chúng ta mới chỉ đang ở giai đoạn “tín dụng xanh dựa trên danh mục”. Tức là ngân hàng chủ yếu nhìn vào mã ngành (như các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn) để cấp vốn. Còn với phần lớn doanh nghiệp sản xuất, nông nghiệp, hay các ngành chuyển đổi khác, ngân hàng vẫn phải an toàn tuân thủ quy tắc cũ. Bản chất họ là tổ chức kinh doanh tiền tệ, họ buộc phải có tài sản đảm bảo để quản trị rủi ro chứ không thể mạo hiểm chỉ dựa vào vài lời cam kết “tụi tôi là dự án thân thiện với môi trường”.
PV: Vậy theo ông, nút thắt lớn nhất lúc này để doanh nghiệp thực sự tiếp cận được dòng vốn xanh mà không bị lệ thuộc vào tài sản thế chấp là gì?
Ông Phạm Quốc Hưng: Nút thắt cốt lõi không nằm ở “Khung”, mà nằm ở “Dữ liệu”.
Nếu một doanh nghiệp cầm dự án đến gặp ngân hàng và nói miệng rằng “chúng tôi sản xuất xanh lắm”, thì chắc chắn câu trả lời nhận được vẫn là từ chối hoặc bắt buộc thế chấp. Để dòng vốn thực sự nới lỏng, thị trường phải dịch chuyển từ “tín dụng dựa trên danh mục” sang “tín dụng dựa trên hiệu quả” (Performance-based lending). Ở đó, ngân hàng cho vay dựa trên số liệu thực tế về việc doanh nghiệp giảm được bao nhiêu phát thải, tiết kiệm bao nhiêu năng lượng. Nhưng ngặt một nỗi, phần lớn doanh nghiệp hiện nay lại thiếu hẳn một hệ thống dữ liệu minh bạch, chuẩn chỉnh để chứng minh điều đó.
PV: Dưới góc độ của một chủ doanh nghiệp, họ rất thực tế: Vay xanh ngoài việc nới lỏng thế chấp thì có được ưu đãi lãi suất không, hay chi phí làm báo cáo lại đắt đỏ hơn tiền lãi được giảm?
Ông Phạm Quốc Hưng: Đó là câu hỏi mà VietESG thường xuyên nhận được từ các CEO. Thực tế, khi doanh nghiệp chứng minh được hiệu quả xanh qua dữ liệu chuẩn, cái họ nhận lại không chỉ là việc nới lỏng tài sản đảm bảo, mà còn là tấm vé thông hành tiếp cận các gói tín dụng với lãi suất ưu đãi hoặc các nguồn vốn quốc tế chi phí thấp.
Còn về nỗi sợ “làm báo cáo tốn kém hay phức tạp”, các chủ doanh nghiệp SME thường ám ảnh với những dịch vụ tư vấn kéo dài hàng năm trời. Nhưng xu hướng công nghệ hiện nay đã giải quyết hoàn toàn bài toán đó. Thay vì mất nhiều tháng và tốn kém chi phí thuê chuyên gia bên ngoài, doanh nghiệp hoàn toàn có thể tự chủ động.
PV: Vậy doanh nghiệp cụ thể phải làm thế nào để gỡ nút thắt dữ liệu này và đem ra ngân hàng, thưa ông?
Ông Phạm Quốc Hưng: Doanh nghiệp cần chuẩn hóa ngay “sức khỏe xanh” của mình theo các tiêu chuẩn quốc tế mà hệ thống tài chính toàn cầu công nhận như GRI hay IFRS S1/S2.
Đó cũng là lý do đội ngũ VietESG xây dựng nền tảng vietesg.com. Chúng tôi số hóa toàn bộ khâu quản trị dữ liệu và tự động hóa việc tạo báo cáo chuẩn quốc tế, giúp bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể tự thực hiện một cách nhanh chóng, tiết kiệm chi phí mà không cần qua những quy trình phức tạp.
Khi doanh nghiệp mang đến bàn làm việc của ngân hàng – dù là các ngân hàng lớn trong nước hay các định chế tài chính quốc tế – một bộ hồ sơ minh bạch, có số liệu kiểm chứng rõ ràng từ một hệ thống uy tín như VietESG, thì tự khắc bài toán tài sản đảm bảo sẽ có lối đi mềm dẻo. Dòng vốn xanh lãi suất thấp chỉ thực sự mở cửa khi niềm tin được xây dựng bằng dữ liệu thật!
PV: Cảm ơn ông Phạm Quốc Hưng vì những chia sẻ rất thẳng thắn và mang lại nhiều giá trị thực tế cho cộng đồng doanh nghiệp!
